Як адгалосак, як цень свайго мужа, яна жыла яго жыццём, радавалася яго радасцямі, гаравала яго горам; падабалася ёй тое, што яму было даспадобы, і ганьбіла тое, што ён не любіў. Пашырэнне тэматыкі ў пасляваеннай лірыцы. Як мог таленавіты чалавек, выхадзец з народа не верыць у тое, што яго суседзі-сяляне змогуць па-сапраўднаму ацаніць талент мастака, адчуць задавальненне ад прыгожага. Гістарычная аснова рамана «Каласы пад сярпом тваім». Аднак нельга адоранаму чалавеку ганарліва замыкацца ў сваёй выключнасці, у эгаістычных пачуцях уласнай абранасці. Даніла выбірае гэблі, скоблі, разцы, нажы, далаты, сякеры і сякеркі, гладзіць і мацае іх рукамі, пільна да іх прыглядаецца, адкідае злосна адзін інструмент, зноў за яго бярэцца, сумняваецца, разважае, нюхае водгук на твор з бядул бондар, прыцмоквае губамі, ківае галавой і нешта мармыча сабе пад нос. На аснову фрака стэплерам мацуюцца лацканы так, каб яны маглі расхінацца і захінацца. І будзе зачароўваць рамяство майстроў, чые пагубяцца імёны, і вершы нашы будуць, як пісьмёны што тояць дум высокіх хараство.
Самуі́л Яфі́мавіч Пла́ўнік; 23 красавіка 1886 г. Добра ведаў некалькі моваў. Пісаў спачатку на , пасьля на , але асноўную літаратурную спадчыну пакінуў на. Зьмітрок Бядуля Асабістыя зьвесткі Імя пры нараджэньні Самуіл Яфімавіч Плаўнік Псэўданімы Саша Пл-ік, Ясакар, Зьмітро Бядуля Нарадзіўся 1886-04-23 мястэчка , , цяпер , Памёр 55 гадоў каля , Пахаваны Літаратурная дзейнасьць Род дзейнасьці паэт, пісьменьнік, публіцыст, крытык Жанр верш, проза Мовы , , Дэбют газ. Бацька яго быў арандатарам, дробным гандляром, пазьней працаваў аканомам у купца-лесапрамыслоўца, любіў музыку — граў на скрыпцы. Маці шыла каптуры для жыхароў мястэчка і навакольля. Дзед Самуіла працаваў рамесьнікам-меднікам, меў уласную бібліятэку. У пісьменьніка была сястра Марыля, браты Мацьвей і Ізраіль. Нягледзячы на беднасьць, бацькі Самуіла клапаціліся, каб сын атрымаў хаця б якую-небудзь адукацыю. Спачатку ён навучаўся ў — габрэйскай школе, потым у — габрэйскай духоўнай сэмінарыі. І хаця з-за жыцьцёвых абставінаў не заўсёды будучы пісьменьнік мог навучацца рэгулярна, а ешыбот і ўвогуле самавольна кінуў, не давучыўшыся да канца, ён, дзякуючы ўласнай настойлівасьці, атрымаў дастатковую адукацыю, каб пачаць працаваць хатнім настаўнікам. Ведаў , , нямецкую, беларускую, расейскую і крыху польскую мовы. Пасьля настаўніцтва працаваў пісьмаводам-канторшчыкам у бацькі на лесараспрацоўках. Бядуля складаў вершы на старажытнагабрэйскай мове, але пачаткам яго літаратурнай дзейнасьці лічыцца 1907 г. Там вершы хвалілі, але не друкавалі. У «Нашай Ніве» ўбачыў сьвет і першы друкаваны мастацкі твор З. Апавяданьні, напісаныя Зьмітраком Бядулям у тыя гады, сталі клясыкай беларускай літаратуры. З-за набліжэньня фронту газэта закрываецца лета 1915 г. У будучай сталіцы сустракае і рэвалюцыі. З 1917 па 1920 гады супрацоўнічае з газэтамі «», «», «». З 1920 па 1926 гады З. Бядуля працуе загадчыкам літаратурна-крытычнага аддзелу газэты «». У пэрыяд з 1921 па 1923 гады яшчэ й рэдагуе дзіцячы часопіс «». З 1926 году пісьменьнік пачынае працаваць у Інстытуце беларускай культуры, а адначасова з гэтым на працягу нейкага часу рэдагуе краязнаўча-этнаграфічны часопіс «». Пісьменьнік уваходзіў у , а з 1926 па 1931 гады — у літаратурную суполку «». Сябра з 1934 г. З пачаткам Зьмітрок Бядуля эвакуяваўся спачатку ў , затым у. У пачатку ліпеня 1941 г. Але гэта было яго апошняе падарожжа — З. Бядуля памёр у цягніку ад інфаркту 3 лістапада 1941 г. Дом на , дзе жыў Зьмітрок Бядуля. У маладосьці Зьмітрок Бядуля быў блізкі да , але элемэнты сымбалізму ў яго творчасьці грунтаваліся на беларускай глебе, фальклёрна-міталягічных вытоках. Пачатак літаратурнага шляху Бядулі быў няпросты. Першыя паэтычныя спробы не знаходзілі той падтрымкі і разуменьня, якія б маглі натхніць маладога паэта. Пад яго паасобнымі вершамі стаіць дата: 1909 або 1910 год. Але ні адзін зь іх ня трапіў у «Нашу ніву» ні ў тым, ні ў наступным годзе. Толькі ў 1911 г. Апрача яго за ўвесь гэты год аўтар апублікаваў усяго толькі дзьве карэспандэнцыі. Але малады паэт не спыняў творчую працу і, нарэшце, яго імя ўсё часьцей пачало зьяўляцца на старонках друку. Гэта адбылося ўжо ў 1912, 1913 і асабліва ў пазьнейшыя гады. Да раньняй лірыкі З. Бядулі адносіцца яго першы зборнік замалёвак «Абразкі» 1913 , якія толькі адсутнасьцю рыфмы адрозьніваюцца ад вершаў. Ён быў апублікаваны ў 1913 г. У большасьці сваіх імпрэсій пісьменьнік зьвяртаўся да прыроды, імкнуўся супрацьпаставіць убогаму вясковаму жыцьцю яе вечна маладую, зьменлівую прыгажосьць. Сапраўднай клясыкай у гісторыі беларускай літаратуры сталі апавяданьні З. Бядулі, напісаныя ў гэтыя ж гады: «Пяць лыжак заціркі» 1912 , «Маладыя дрывасекі» 1914 , «На каляды к сыну» 1913 , «Велікодныя яйкі» 1913 , «Летапісцы» 1914. Бядулі «На зачараваных гонях». У гэтых апавяданьнях пісьменьнік малюе тагачаснае цяжкае вясковае жыцьцё, часта без надзеі на будучае. Героі многіх апавяданьняў — дзеці, якія галадаюць, ня маюць магчымасьці разьвіваць свае здольнасьці, паміраюць. Бядуля працягваў літаратурную дзейнасьць. Цяпер малавядомыя ваяцкія песьні і патрыятычныя вершы, уключаныя ў зборнік «Пад родным небам» 1922 , якія пазьней не друкаваліся. Гэта публіцыстычныя, грамадзянскія вершы-заклікі, патрыятычнага гучаньня. У той час З. Бядуля напісаў некалькі паэм: «Беларусь», «У ясных Крушнях», «З сказаў буры і віхуры», «Дзед», у якіх супрацьпастаўляў цяжкае дарэвалюцыйнае жыцьцё новаму — сьветламу і шчасьліваму. Пісьменьніка цікавіла вусная народная творчасьць, міталёгія, этнаграфія, краязнаўства. Як народная легенда была пазначана яго паэма «Госьць», напісаная на аснове народнага паданьня і ўключаная ў зборнік «Паэмы» 1927. Цалкам на этнаграфічным і фальклёрным матэрыялах створана паэма З. На фальклёры Палесься напісана паэма «Палескія былі». Пытаньням этнаграфіі і фальклёру прысьвяціў ён шэраг артыкулаў, а ў 1924 г. Адметнай зьявай стала аповесьць З. Бядулі «Салавей» 1927 , прысьвечаная мінуўшчыне, часам прыгоннага права. Па матывах аповесьці ў 1939 г. Пасьля гэтай аповесьці і адначасова зь ёю выходзілі зборнікі апавяданьняў З. Бядулі «Апавяданьні» 1926 , «Дэлегатка» 1928 , «Незвычайныя гісторыі» 1931. Незайздросны лёс быў у сацыяльна-псыхалягічнага рамана «Язэп Крушынскі» 1929—1932. Тагачасная крытыка папракала аўтара за слабую ідэйнасьць твора, недастатковае адлюстраваньне клясавай барацьбы, калектывізацыі. Пісьменьнік цяжка перажываў нападкі крытыкі. У канцы 1930-х гадоў Зьмітрок Бядуля напісаў дзьве аўтабіяграфічныя аповесьці «Набліжэнне» 1935 і «У дрымучых лясах» 1939. Апошнім яго творам стала аповесьць-казка «Сярэбраная табакерка» 1940. Упершыню яна цалкам была надрукавана толькі ў 1953 г. У аснове сюжэта аповесьці матывы народнай казкі пра тое, як дудар-паляшук паланіў сьмерць, запазычаныя з фальклёрных запісаў. З народнай казкі З. Бядуля зрабіў філязофска-павучальную прытчу аб барацьбе дабра і зла, жыцьця і сьмерці. Пераклаў зь ідыш на беларускую мову аповесьць «Хлопчык Мотка» 1930 , раман С. Годынэра «Чалавек зь вінтоўкай» 1933 , кнігу С. Каган «Апавяданьні» 1940 , паасобныя вершы , Ю. Вокладка кнігі «Вера, паншчына і воля ў беларускіх народных песьнях і казках». У 1911—1912 гады друкаваў вершы на расейскай мове ў часопісах «На берегах Невы» Пецярбург і « Молодые порывы» Вільня. Шмат твораў і зборнікаў выйшлі пасьля сьмерці і ў пасьляваенныя гады: « Сярэбраная табакерка» 1958, казка і апавяданьні , « Дзень добры! » 1979, вершы, казкі, апавяданьні , асобныя вершы, казкі.
