Абакумова 1 нче сыйныфлар өчен рус мәктәпләренең татар төркеме татар теленнән эш программасы. Татар теле: барлыгы— 99сәг. Төзеде:II квалификацион категорияле татар теле һәм әдәбияты укытучысы Габбасова Гөлчәчәк Шамил кызы 2015-2016 нчы уку елы Татар теленнән эш программасы 1 нче сыйныф Сыйныф: 1 нче сыйныф, татар төркеме. Укытучы: Габбасова Гөлчәчәк Шамил кызы. Предмет Татар теле Сәгатьләр саны: барлыгы 99 сәгать; атнага 3 сәгать. Гарипова , укыту планы һәм эш программасы положениесенә нигезләнеп төзелде. Мияссарова Әлифба: Рус телендә башлангыч гомуми белем бирү мәктәбенең 1 нче сыйныфы өчен дәреслек татар телендә сөйләшүче балалар өчен. Аңлатма язуы Эш программасы статусы. Программа түбәндәге документларга нигезләнеп төзелде: 1. «О государственных языках Республики Татарстан и других языках в Республике Татарстан» 7. «2014-2020 елларга Татарстан Республикасы дәүләт телләрен һәм Татарстан Республикасында башка телләрне саклау, өйрәнү һәм үстерү» дәүләт программасы. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының приказы, 09. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыгының хаты, 03. Татарстан Республикасы Мәгариф һәм фән министрлыклары тарафыннан расланган Рус мәктәпләрендәге рус телендә сөйләшүче балаларга татар телен һәм әдәбиятын укыту гомуми белем бирүнең дәүләт стандарты. Татар теленнән эш программасы өч өлештән тора: аңлатма язуыннан, төп бүлекләрне, белем һәм күнекмәләрне үз эченә алган программаның эчтәлегеннән, укучыларның әзерлек дәрәҗәсенә таләпләреннән. Татар теленең уку планында тоткан урыны. ФДГББС күрсәтелгәнчә, төп белем бирү этабы гомуми урта тулы белем бирүнеӊ нигезе һәм, балаларда белем һәм күнекмәләр булдыру белән беррәттән аларныӊ уку эшчәнлеген формалаштыруга да нигез сала. Гомуми уку күнекмәләрен үстерүне төп максатлар рәтенә куя. Татар теле, танып белү чарасы буларак, укучыларныӊ фикер йөртү, интеллектуаль һәм иҗади сәләтләрен үстерүгә хезмәт итә. Төп мәктәп курсында 1 нче сыйныфта татар телен өйрәнүгә атнасына 3 сәгать вакыт бирелгән елга 99 сәгать. Татар телен өйрәнү өчен бирелгән сәгатьләр санын бүлү стандарт, программа һәм дәреслек эчтәлеге нигезендә башкарыла. Бу — яңа стандартта эшлекле белем дип атала. Эшлекле белем — стандарт керткән яңалыкның әһәмиятле эчтәлеген ачып бирүче иң гомуми төшенчә. Белем алу гамәлләренең структурасын һәм принцибын стандарт үзе аңлата. Эш программасының һәм белем бирүнең максаты: Рус мәктәбенең 1 нче сыйныфларында укучы татар балаларына татар теленнән белем бирүнең төп максаты — Федераль дәүләт стандарты таләпләрен тормышка ашыру белән бергә рус мәктәбендә татар теленә өйрәткәндә укучыларда лингвистик тел , коммуникатив аралашу , милли мәдәният өлкәсенә караган культурологик мәдәниятлылык компетенцияләр булдыру. Сөйләм эшчәнлеге төрләре буенча әйткәнне аңларга, аңлаганны тыңлаучыга җиткерергә, дөрес һәм матур итеп укырга, укыганның эчтәлеген сөйләргә ,аерым темаларга әңгәмәләр кора белергә,аралашканда , тел чараларыннан урынлы файдаланырга өйрәтү. Сөйләм берәмлеге буларак җөмлә, аларны төрле интонация белән әйтү, сүзләрдән җөмләләр, җөмләләрдән хикәяләр төзи белү күнекмәләре дә бирү әһәмиятле. Укучыларның татар телен белү дәрәҗәсен исәпкә алып, укытучы дәресләрдә татар һәм рус теле үзенчәлекләренә тукталырга, тәрҗемә өлкәсенә караган биремнәр дә тәкъдим итәргә тиеш. Программада һәр сыйныфта бәйләнешле сөйләм үстерү өчен, аерым эш төрләре һәм темалар тәкъдим ителә. Сөйләм телен үстерү уку дәресләрендә дә дәвам иттерелә. Татар теле дәресләрендә укытучы халык авыз иҗаты үрнәкләреннән дә файдалана. Табышмаклар, әйтемнәр, санамышлар ятлау, аларны дәфтәрләргә матур язу да балаларны әдәби нормаларга туры килердәй итеп сөйләргә өйрәтүдә зур әһәмияткә ия булып тора. Белем бирү эчтәлегенең мәҗбүри минимумы 1 нче сыйныфта укучылар аваз белән хәрефне аерырга өйрәнәләр, сүз басымы, исем, сыйфат, фигыль кебек сүз төркемнәре турында башлангыч мәгълүмат алалар. Сөйләм берәмлеге буларак җөмлә, аларны төрле интонация белән әйтү, сүзләрдән — җөмләләр, җөмләләрдән кечкенә хикәяләр төзи белү күнекмәләре бирү дә әһәмиятле. Укучыларның татар телен белү дәрәҗәсен исәпкә алып, укытучы дәресләрдә татар һәм рус теле үзенчәлекләренә тукталырга, тәрҗемә өлкәсенә караган биремнәр дә тәкъдим итәргә тиеш. Диалогик һәм монологик сөйләм күнекмәләрен гамәли үзләштерү. Укуга һәм көндәлек тормышка кагылышлы темалар буенча әңгәмә кору. Укылган текстка сорау кую, аның эчтәлеге буенча бирелгән сорауларга җавап бирү. Укучыларга якынрак булган темалар буенча сөйләшү. Гадирәк җөмләләрдән төзелгән төрле темаларга кагылышлы монологик сөйләм оештыра белү. Сөйләм этикеты үрнәкләреннән дөрес файдалану. Әкиятләрне, кечкенә хикәяләрне, дәреслектәге текстларны аңлап, дөрес, йөгерек итеп укый белү. Язма сөйләм белән телдән сөйләмнең аермасы. Аерым темалар буенча өйрәнгөн сүзләрне, сүзтезмә һәм җөмләләрне диктант итеп язу күнекмәләрен булдыру өстендә даими эшләү. Матур язу күнегүләрен үтәү. Бирелгән тексттан сүз, сүзтезмә һәм җөмләләрне дөрес итеп күчереп язу. Аларны укытучы әйтүе буенча язу, ул тәкъдим иткән сүзләрдән сүзтезмә һәм җөмләләр төзеп язу. Укучының монологик сөйләме Тәкъдим ителгән тема рәсем, ситуация буенча хикәя төзи белергә; дөрес интонация белән, тулы, эзлекле итеп, текстка бәя биреп, мөнәсәбәтен күрсәтеп сөйли алырга, тупас булмаган пауза хаталары җибәрмәскә тиеш. ПРОГРАММАНЫ ҮЗЛӘШТЕРҮДӘН КӨТЕЛГӘН НӘТИҖӘЛӘР Татар теле буенча төзелгән эш программасы 1 нче сыйныф укучыларының шәхси үсеш-үзгәреш, предметара һәм предмет нәтиҗәләрен үзләштерүне күз алдында тота. Шәхси үсеш-үзгәреш нәтиҗәләре: 1. Уку теләге булдыру, мәктәп һәм уку эшчәнлеге турында уңай күзаллау булдыру. Мәктәпкә уңай мөнәсәбәтле укучы карашы формалаштыру.. Яхшы укучы образын кабул итү, яхшы укучы булу теләге тудыру. Үз фикереңне яклый, дәлилли белү. Кеше фикеренә карата ихтирамлы караш булдыру. Кеше чыгышына игътибарлы булу.
