Ngoài ra, trẻ còn có rất nhiều những yếu tố khác mà bác sĩ sẽ cân nhắc như mức độ hợp tác, giữ vệ sinh răng miệng, tâm lý của trẻ đối với điều trị. THỜI ĐIỂM NÀO THÌ CHỈNH NHA CHO TRẺ LÀ THÍCH HỢP NHẤT? Rất nhiều người nghĩ rằng, điều trị chỉnh nha cho trẻ nên làm càng sớm càng tốt. Giai đoạn hợp lý là giai đoạn trẻ đang phát triển xương hàm mặt, bác sĩ dự đoán sự phát triển của trẻ để đưa ra kế hoạch phù hợp. Trường hợp ngoại lệ là khi bác sĩ thấy răng có nguy cơ mọc ngầm, hoặc bệnh nhân cần can thiệp trên những răng đã mọc như răng cửa. Hình: Trẻ đang trong giai đoạn thay răng vĩnh viễn, và vẫn còn một số răng sữa chưa thay. Vì vậy, mặc dù phụ huynh mong muốn chỉnh nha nhưng bác sĩ khuyên nên đợi thêm một thời gian rồi mới quay lại đánh giá thêm. Thời gian kéo dài cũng làm ảnh hưởng đến cuộc sống, tăng chi phí cho phụ huynh và bác sĩ. Thời điểm có thể thay đổi rất khác nhau ở những đứa trẻ khác nhau, vì phụ thuộc vào sự phát triển của mỗi trẻ em. Ví dụ ở trẻ này khung xương có thểphát triển lúc 12 tuổi, nhưng ở trẻ khác có thể đến 15 tuổi. Hình: Mỗi trẻ em có thời điểm phát triển khác nhau, chứ không phải theo độ tuổi. Có trẻ dậy thì sớm, có trẻ dậy thì muộn. Kỹ thuật chỉnh nha hiện đại ngày nay có thể điều trị cho người lớn, với kết quả rất tốt. Hình: chỉnh nha cho người lớn cũng có thể đạt kết quả tốt, kể cả bằng mắc cài hay Invisalign. TÔI THẤY BÁC SĨ YÊU CẦU CHỤP PHIM X-QUANG TOÀN CẢNH VÀ SỌ NGHIÊNG. Phim cũng cho biết tình trạng mọc răng của trẻ như thế nào, chân răng của trẻ ra sao để bác sĩ tư vấn cho bệnh nhân. Hình: Phim toàn cảnh giúp bác sĩ thấy được răng nanh bị ngầm và mọc kẹt của trẻ. Rất nhiều phụ huynh không phát hiện được con mình có răng ngầm hoặc thiếu răng, cho đến khi bác sĩ thông báo cho phụ huynh! Phim sọ nghiêng giúp bác sĩ thấy được mức độ hô, móm của trẻ, và dự đoán sự phát triển của xương hàm mặt sau này. Phim cũng là cột mốc để bác sĩ đánh giá sau một thời gian như 12 tháng, 24 tháng, v. Hình: Phim của bệnh nhân chụp tại Lan Anh tại 2 thời điểm cách nhau 1 năm. Có thể thấy sự phát triển xương hàm mặt của trẻ ở độ tuổi 15. Nhờ sự phát triển xương hàm, bác sĩ đã có thể chỉnh được tình trạng răng chen chúc của trẻ mà không cần phải nhổ răng. Thời điểm chỉnh nha được lựa chọn đúng thời điểm trẻ đang phát triển khung xương hàm mặt, nên thời gian niềng răng chỉ là 13 tháng! Như vậy, phim x-quang là rất quan trọng để đánh giá đúng tình trạng của trẻ khi khám chỉnh nha. TRẺ CÓ PHẢI NHỔ RĂNG KHÔNG? Khi bác sĩ dự đoán rằng trẻ sẽ thiếu chỗ trầm trọng cho các răng vĩnh viễn mọc và sắp xếp ngay ngắn trên cung hàm, kể cả khi có sự phát triển của cung xương hàm mặt, bác sĩ có thể đề nghị nhổ răng. Thông thường, bác sĩ có thể đề nghị nhổ răng ở những trường hợp hô nhiều, chen chúc nhiều, kích thước răng lớn, còn răng cối lớn chưa mọc được, hoặc kết hợp nhiều yếu tố trên. Hình: Tình trạng răng chen chúc quá nhiều thường phải nhổ răng để có khoảng trống sắp đều răng mà không bị hô. Hình: Phim x-quang trước và sau khi điều trị hô 2 hàm. Trục răng cửa được dựng thẳng và lùi so với môi mũi cằm của bệnh nhân. Nhiều phụ huynh lo ngại về vấn đề nhổ răng của trẻ sẽ bị ảnh hưởng sức khỏe và sức nhai. Hình: Trước và sau khi chỉnh nha răng khểnh. Sau khi chỉnh nha, răng khểnh sẽ vào đúng vị trí và thực hiện chức năng nhai, thay thếcho răng bị nhổ nếu có. ĐIỀU GÌ CẦN LƯU Ý KHI CHỈNH NHA CHO TRẺ? Có rất nhiều vấn đề phụ huynh cần lưu ý khi chỉnh nha cho trẻ, thường gặp các yếu tố sau: A. Vấn đề vệ sinh răng miệng: Theo quan điểm của nha khoa Lan Anh, điều quan trọng nhất khi chỉnh nha cho trẻ là ở vấn đề vệ sinh răng miệng. Mặt khác, hàm răng mang niềng thường khó vệ sinh hơn hàm răng thông thường, vì dễ gây nhồi nhét và mắc kẹt thức ăn. Điều này dẫn đến nguy cơ sâu răng. Hình: bệnh nhân giữ vệ sinh răng miệng kém hình trên và bệnh nhân giữ vệ sinh răng miệng tốt khi đeo mắc cài. Mũi tên chỉ những vị trí thức ăn bám lại trên mắc cài mà bệnh nhân không vệ sinh kỹ lưỡng để lấy ra. Sâu răng ở trẻ em mang mắc cài chỉnh nha là một vấn đề nghiêm trọng. Nghiêm trọng bởi vì men răng của trẻ em nhạy cảm với sâu răng, và quá trình mang niềng răng làm cho bác sĩ khó phát hiện. Sâu răng ở trẻ em mang niềng răng cũng sẽ ở mức độ rộng, tiến triển nhanh hơn. Một kết quả chỉnh nha tốt, cũng không còn ý nghĩa khi mà toàn bộ răng của trẻ bị sâu răng! Hình: sâu răng ở trẻ em mang mắc cài không vệ sinh răng miệng tốt. Nếu phụ huynh cảm thấy không chắc chắn về khả năng vệ sinh răng miệng của trẻ, lời khuyên chân thành là nên đợi đến lúc trẻ có khả năng vệ sinh răng miệng tốt, hoặc phụ huynh phải hỗ trợ trẻ trong vấn đề vệ sinh răng miệng. Hoặc nếu có khả năng tài chính, phụ huynh có thể lựa chọn giải pháp Invisalign, vì Invisalign có thể tháo ra và giúp cho việc vệ sinh răng miệng được dễ dàng. Vấn đề ăn uống khi chỉnh nha: Trong giai đoạn niềng răng, trẻ thường ăn uống khó khăn hơn: vì cần nhổ răng, vì răng di chuyển gây cảm giác ê, đau khi ăn nhai, vì mang mắc cài cọ xát trong miệng, v. Bổ sung đầy đủ các khoáng chất, vitamin giúp cho việc phục hồi của trẻ tốt hơn. Nếu trẻ ăn uống khó khăn, bạn nên chọn thức ăn mềm để trẻ dễ ăn. Trẻ tuyệt đối không nên nhịn ăn, hoặc ăn thiếu chất, thiếu năng lượng sẽ thấy mệt mỏi và khó chịu hơn. Mặt khác, ăn thiếu chất làm cho răng bị yếu đi, bác sĩ phải giảm lực làm cho răng di chuyển chậm hơn và lâu kết thúc hơn. Khi chỉnh nha, đặc biệt là bằng mắc cài, nếu trẻ không đến đúng hẹn, lực tác động sẽ không còn, làm cho răng trẻ không di chuyển. Hoặc đôi khi, lực tác động sẽ không đúng theo kiểm soát của bác sĩ. Vì vậy, phụ huynh cần nhớ đưa trẻ đến đúng hẹn. Vì vậy, phụ huynh nên đưa trẻ đến gặp bác sĩ khi có cuộc hẹn. CON TÔI KHÔNG MUỐN CHỈNH NHA, MÀ TÔI THÌ MUỐN ĐỂ RĂNG TRẺ ĐẸP HƠN. LÀM SAO BÂY GIỜ? Là phụ huynh, ai cũng muốn con mình có hàm răng khỏe, đẹp. Vậy nên phụ huynh mới đưa trẻ đến gặp bác sĩ chỉnh nha. Khi gặp tình huống này, thông thường bác sĩ sẽ khuyên phụ huynh nên tạm hoãn kế hoạch chỉnh nha, để có thêm thời gian nói chuyện, thuyết phục trẻ, vì điều trị chỉnh nha thật sự cần sự hợp tác của trẻ em. Nếu không có sự hợp tác, chỉnh nha sẽ thất bại. Vì chỉnh nha cho người lớn ngày nay cũng đạt kết quả rất tốt. TÔI THẤY CON CỦA BẠN TÔI CHỈNH NHA RẤT LÂU. NHỮNG TRƯỜNG HỢP NÀO THÌ CHỈNH NHA BỊ KÉO DÀI THỜI GIAN? Trường hợp thông thường nhất bị kéo dài thời gian chỉnh nha là do răng ngầm, hoặc răng vĩnh viễn chưa mọc hết. Đối với răng ngầm, bác sĩ có thể phải phẫu thuật bộc lộ, rồi kéo dần dần răng ngầm lên. Điều này có thể mất rất nhiều thời gian, vì có những chiếc răng ngầm mọc ở rất sâu trong xương hàm bệnh nhân. Vì vậy, trường hợp răng ngầm đòi hỏi bệnh nhân phải thật sự muốn chỉnh nha, và có quyết tâm cao. Hình: Răng nanh bên trái của bệnh nhân mọc ngầm, được phát hiện trên phim x-quang. Hình: Để kéo răng ngầm, bác sĩ cần phẫu thuật bộc lộ răng ngầm, sau đó kéo chiếc răng từ từ vào trong cung hàm. Những trường hợp răng mọc ngầm, để chỉnh nha hoàn chỉnh có thể mất đến 3-5 năm! Trường hợp răng vĩnh viễn chưa mọc hết, bác sĩ phải đợi để răng vĩnh viễn mọc trên miệng, rồi mới gắn mắc cài để chỉnh răng được. Thường gặp là răng vĩnh viễn quá thiếu chỗ không thể mọc được, bác sĩ can thiệp nhổ răng để răng có khoảng trống mọc lên. Điều này cần nhiều thời gian. Hình: Răng vĩnh viễn bị thiếu chỗ mọc dẫn đến tình trạng chen chúc. Bác sĩ sẽ đánh giá việc cần thiết can thiệp sớm cho trẻ, nhưng phụ huynh cần hiểu là nếu can thiệp sớm khi răng vĩnh viễn chưa mọc hoàn toàn, thời gian có thể lâu hơn bình thường. TRẺ EM CÓ THỂ CHỈNH NHA BẰNG INVISALIGN ĐƯỢC KHÔNG? Trẻ em vẫn có thể chỉnh nha bằng Invisalign được, với điều kiện trẻ phải hợp tác để mang khay vì nếu không mang khay thì răng không di chuyển! Điều này có thể được kiểm soát bởi một hiển thị màu xanh ở khay Invisalign, trẻ phải mang đủ thời gian, màu xanh này mới mờ đi và biến mất. Hình: khay Invisalign cho trẻ tuổi teen Invisalign Teen có chấm màu xanh, hiển thị thời gian mang khay của trẻ. Cũng như mắc cài, nếu răng trẻ chưa được thay hết, thì chỉnh nha bằng Invisalign cũng có thể cần phải kéo dài thời gian hơn. Kéo dài thời gian điều trị cũng làm tăng chi phí của Invisalign. Lựa chọn thời điểm điều trị hợp lý sẽ giúp thời gian chỉnh nha rút ngắn, ngược lại những trường hợp phức tạp, thời gian có thể bị kéo dài hơn thông thường.
