Geschiedenis van de koe
Een koe is een vrouwelijk rund en als moederdier een belangrijke producent van melk. Een melkkoe geeft in een lactatieperiode tussen de 5 en 35 liter melk per dag: gemiddeld 20 liter melk per dag. Een koe wordt gemiddeld 315 dagen per jaar gemolken. Dit komt neer op een gemiddelde productie van 6300 liter melk per koe per jaar. Sommige koeien produceren tijdens hun leven wel 100.000 liter melk.
Koeien zijn derhalve belangrijk voor onze voedselvoorziening. In de melkveehouderij streeft men naar een steeds hogere productie per koe per jaar. Een koe kan een leeftijd van 20 jaar bereiken. Tegenwoordig wordt de gemiddelde melkkoe echter maar vijf à zes jaar oud. Wanneer een koe minder melk geeft of niet optimaal vruchtbaar is, wordt ze afgevoerd naar het slachthuis. Ze wordt dan vervangen door een vaars, een jonge koe, met vaak een betere ontwikkeling.
De ruimte waarin een koe leeft, heeft veel invloed op de klauwen.
Een koe moet gemakkelijk en veel kunnen liggen hierdoor krijgen de klauwen rust.
Een goede ventilatie zorgt voor een fris klimaat in de stal. Dit is goed voor de klauwen en slecht voor bacteriën.
Een potstal met stro lijkt ideaal omdat de koe kan liggen hoe en waar ze wil.
Toch heeft dit nadelen. Het stro neemt weinig vocht op en blijft plakken aan de klauwen, waardoor er een korst van mest en stro om de klauw komt. Dit is ideaal voor bacteriën (mortellaro en stinkpoot).
Wij zien het liefst een ruime, diepe strooiselbox met veel zaagsel. Dit neemt veel vocht op, de klauwen worden droog dus minder bacteriën.
Dan is er nog de ligbox met een waterbed of een koematras. De koe ligt zacht, maar vaak komt er te weinig zaagsel in de box, zodat de klauwen niet goed drogen.
In veel stallen zie je een rooster-schuif. Deze houdt de roosters schoon. Nadeel is dat er veel obstakels in de stal komen zoals kabels, kettingen en hoekkatrollen. Hierdoor krijg je meer klauwbeschadigingen. Een robotschuif is dan beter.
Huisvestiging van de koe
De meeste hobbykoeien lopen het grootste deel van het jaar buiten, sommige zelfs het hele jaar. Voor een goede beweiding (en eventuele hooiwinning) behoeft het grasland daarom wel speciale aandacht.
Koeien hebben naast een verzorgd weiland met een geschikte afrastering een stal nodig. De meeste kleinschalige rundveehouders kiezen niet voor de uit de commerciele veehouderij bekende ligboxenstal of voor de ouderwetse grupstal, maar voor een schuilstal in het weiland, voor een potstal of een hellingstal.
Geschiedenis van de ezel
Ezels hebben een schofthoogte tussen 95 en 140 cm. Ze hebben lange oren, een pluim aan het eind van de staart, en een groot uithoudingsvermogen. Ze hebben een grijze of bruinachtige vacht. De meeste wilde ezels vertonen de typische wildkleur met een aalstreep Deze aalstreep is ook bij de meeste gedomesticeerde ezels nog te zien. De onderzijde, de snuit en de flanken vertonen lichtere kleuren. Het geluid dat ezels maken noemt men: balken.
Een ezel eet graag,vooral gras en kruiden,omdat ze oorspronkelijk uit de woestijn kwamen zijn ze niet kieskeurig, ze eten zelfs cactussen en distels! In warme streken kan de ezel wel 2 dagen zonder water,maar eens ze gewend zijn elke dag vers water te krijgen ,kunnen ze dat niet meer! Een ezel moet je regelmatig borstelen ,zeker in de maanden mei en juni, want dan zijn ze in de rui! Rui betekent dat ze haar beginnen te verliezen zoals bv. een kat! Je mag de ezel NIET borstelen in de winter want dan staat er een laagje vet op hun vacht die ze beschermt tegen de regen. Als je hem toch zou borstelen gaat het laagje eraf en dan word hij nat tot op zijn vel, omdat de vacht waterdoorlatend is! Je ziet ook een ezel moet goed verzorgd worden ,dan zorgen zij ook voor jou!
Want in ontwikkelingslanden is de ezel zelf onmisbaar! Ze zijn voor de arme mensen belangrijker dan hun huis, vrienden of eten! Als de ezel sterft is dat heel erg want ze hebben geen geld om een nieuwe te kopen en ze hebben de ezel nodig voor de melk en om te kunnen werken. Unicef schenkt dan ook dikwijls ezels als ontwikkelingshulp om de mensen verder te helpen .
Niet veel mensen weten dat de ezel zo’n belangrijke rol speelt in het leven van de mens! Zelfs in de bijbel werd er al over geschreven! Denk maar aan het verhaal over kerstnacht…zo was het de ezel die samen met de os in de stal de geboorte van Jezus had bijgewoond en met zijn adem het pas geboren kindje had verwarmd. Ook droeg de ezel ,Maria en haar zoon naar Egypte toen ze moesten vluchten voor Herodes. De ezel komt zoveel voor in de bijbel, dat er in veel landen, zoals Nederland,Spanje,Italië en Frankrijk zelfs ezelfeesten ontstonden. Het werd gehouden na kerstmis.
Huidige huisvestiging ezels
Ezels hebben een droge stal en een weide nodig. In de stal (minimaal acht vierkante meter per ezel) moeten ze kunnen schuilen. De vacht van een ezel kan, in tegenstelling tot een paardenvacht, niet tegen regen. Een ezelweide van duizend vierkante meter is voor twee ezels voldoende.
Ezels zijn ontsnappingskunstenaars. Een stevige, houten afrastering in combinatie met stroomdraad - dit voorkomt tevens dat ze aan de afrastering gaan knabbelen - houdt ze daar waar ze thuis horen. Door geregeld een stuk weide rust te geven, voorkomt men overbegrazing en kale plekken. Ezels op een kale weide kunnen teveel zand binnen krijgen. Dit zand hoopt zich op in de darmen waar het tot diarree, gewichtsverlies en koliek kan leiden. Onderbegrazing moet eveneens worden voorkomen. Een ezel is immers van oudsher ingesteld op dorre berggebieden en heeft het gauw te goed op een Hollandse wei. Het kan nodig zijn om in het voorjaar een gedeelte van de weide af te zetten en te maaien. Verwijder regelmatig uitwerpselen uit de ezelwei.
Beoordeling huisvestiging ezel
Ezels hebben genoeg ruimte (ongeveer 8 vierkante meter per ezel).
Het hok is goed geisoleerd zodat er geen regen door heen kan.
Het hok moet wel goed beveilligd zijn anders onstappen de ezels en ben je ze waarschijnlijk ook kwijt.
Als er kale plekken zijn in de weide moet je ze afsluiten of gras bijplanten.
Soorten ezels
In het wild levende ezels komen nog voor in Noord- en Oost-Afrika. Er bestaan daar de volgende ondersoorten:
* Nubische wilde ezel, Equus africanus africanus - komt voor in Nubië
De Aziatische wilde ezel (ook: halfezel of paardezel) wordt Onager of Equus hemionus genoemd. Ondersoorten zijn:
* Somalische wilde ezel, Equus africanus somaliensis - komt voor in Somalië
* Gobi-kulan, Equus hemionus luteus - komt voor in de Gobi
* Indiase wilde ezel of Khur, Equus hemionus khur - India
* Kulan, Equus hemionus kulan - ondersoort van de Aziatische wilde ezel
* Mongoolse wilde ezel, Equus hemionus hemionus - afnemende populatie in de Gobi
* Perzische onager, Equus hemionus onager -
* Syrische wilde ezel, Equus hemionus hemippus - uitgestorven
